W maju 2025 roku został wydany Raport „Kondycja organizacji pozarządowych 2024”. Badanie skupia się na kondycji organizacji w 2024 roku oraz analizie zmian zachodzących w sektorze przez ostatnią dekadę. Drugim omówionym zagadnieniem są „Działania organizacji i ich odbiorcy”.
Ranking głównych obszarów działań sektora pozarządowego od lat nie ulega istotnym zmianom. Niezmiennie największą grupą są organizacje sportowe i hobbystyczne (34%). 13% organizacji specjalizuje się w kulturze, a 12% w edukacji. Następnie po 6% organizacji koncentruje swoje działania na ochronie zdrowia, rozwoju lokalnym i usługach społecznych. 4% organizacji, to organizacje ekologiczne, a 3% – organizacje podtrzymujące tożsamość narodową oraz zajmujące się prawem i prawami człowieka. Pozostała część, czyli 13% organizacji, deklaruje inny obszar specjalizacji. Obszary z 2% wskazań to: badania naukowe; rynek pracy, aktywizacja zawodowa; wsparcie dla organizacji i inicjatyw obywatelskich, po 1% wskazań mają: sprawy zawodowe, pracownicze, branżowe; ratownictwo, bezpieczeństwo, obronność; religia i duchowość; działalność międzynarodowa, pomoc rozwojowa.
Niezależnie od obszaru działań organizacja może realizować swoje cele z wykorzystaniem różnych metod działań. Najpopularniejszymi z nich, podejmowanymi przez mniej więcej dwie na trzy organizacje, jest przygotowywanie wydarzeń, np. koncertów, festynów (69%) oraz świadczenie usług członkom, podopiecznym lub klientom organizacji (65%). Co najmniej jeden na trzy podmioty prowadzi działalność informacyjną (45%), organizuje pomoc wzajemną (38%) oraz urządza konferencje, debaty (33%).
Najwięcej organizacji kieruje swoje działania do dzieci i młodzieży (70%) oraz lokalnej społeczności (65%). Powszechność tak dość ogólnie określonych grupy odbiorców i odbiorczyń wskazuje na szerokie działanie organizacji. Kolejne kategorie grup odbiorców działań organizacji to seniorzy (40%), rodziny (37%), kobiety (30%) oraz organizacje i instytucje (28%). Mniej niż co piąta organizacja działa na rzecz chorych i osób z niepełnosprawnością, uchodźców, środowiska i zwierząt oraz osób w kryzysie.
Organizacje najczęściej koncentrują swoją aktywność na lokalnym poziomie(34%), tzn. działa co najwyżej na skalę dzielnicy, gminy lub powiatu. Mniej więcej co czwarta organizacja (26%) ma zasięg co najwyżej regionalny, czyli wojewódzki (przy czym może też prowadzić działania na niższym, lokalnym poziomie). 40% to organizacje o zasięgu ogólnopolskim lub międzynarodowym.
W jakim rytmie działają organizacje?
Organizacje funkcjonują w różnorodnym rytmie, tzn. z różną częstotliwością są dostępne dla swoich odbiorców. Mniej więcej co trzecia organizacja (31%) działa w trybie codziennym, czyli jest dostępna codziennie w dni robocze w określonych godzinach pracy. Kolejna trzecia część organizacji (33%) działa systematycznie, ale nie codziennie, np. tylko w niektóre dni w tygodniu albo tylko wieczorami. Nieco więcej niż co czwarta organizacja (27%) nie działa systematycznie, ma zmienny rytm działania, np. akcyjny, czyli w czasie realizacji projektu działa intensywnie, a po jego zakończeniu nie działa wcale. Najwięcej organizacji (41%) pracuje w trybie
mieszanym, tzn. łączy pracę z biura, placówki z pracą zdalną. Co czwarta organizacja (24%) pracuje przede wszystkim stacjonarnie, a 13% pracuje głównie zdalnie.
Wśród organizacji systematycznie maleje powszechność posiadania lokalu na stałe (chodzi o lokal na własność lub wynajmowany, którym organizacja może swobodnie dysponować). Na taki trend wpłynęła pandemia, ale jego początek jest dużo starszy. O ile dekadę temu ponad połowa organizacji dysponowała takim lokalem, to obecnie odsetek takich organizacji spadł do 38%. Tylko niewiele mniejsza jest grupa organizacji (35%), która nie tylko nie dysponuje lokalem na stałe, lecz także nie ma dostępu do żadnego lokalu na spotkania lub zajęcia.
Organizacje rzadko dysponują służbowym sprzętem, takim jak komputery i telefony. 65% fundacji i stowarzyszeń wskazuje, że większość osób zaangażowanych w ich bieżącą działalność
korzysta z prywatnych urządzeń. Tylko co piąta organizacja (21%) zapewnia swoim pracownikom i współpracownikom sprzęt służbowy. Dla 8% organizacji kwestia ta nie jest istotna, ponieważ większość osób nie używa komputerów ani telefonów w pracy na rzecz organizacji.
Stowarzyszenie Klon/Jawor. Kondycja organizacji pozarządowych 2024. Warszawa, maj 2025.
Projekt „Dolnośląska Kuźnia III Sektora” – wspieramy organizacje społeczeństwa obywatelskiego na obszarach wiejskich Dolnego Śląska! współfinansowany jest przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.